Çima deng bidin?

Dengê te girîng e. Her çar salan, Swêd hilbijartinan li dar dixe. Dengdêr hildibijêrin ka kîjan partî û siyasetmedar dê di astên neteweyî, herêmî, û şaredariyê de hikûmetê bikin.

Roja hilbijartinê ya bê Yekşem, 13ê Îlonê, 2026 e, lê hûn dikarin ji 26ê Tebaxê dengê xwe bidin.

Li Swêdê demokrasî çi ye?

Stûnên demokrasiyê: hilbijartinên azad, wekheviya li ber qanûnê, azadiya derbirînê, û dengdana veşartî.

Swêd demokrasî ye. Ev tê wateya ku gel biryarê dide, tu kes an komek xwedî hemû hêzê nîne. Li şûna wê, niştecih bi rêya hilbijartinên azad nûnerên xwe hildibijêrin. Her çar salan carekê, her kesê ku mafê wî yê dengdanê heye, hildibijêre ka kîjan partî dê welat birêve bibin.

Di demokrasiyê de her kes li ber qanûnê wekhev e. Her kes xwedî heman maf û berpirsiyariyan e, bêyî ku li paşxaneya wî/wê bê nihêrîn. Azadiya derbirînê tê wê wateyê ku mirov dikarin tiştên ku difikirin bibêjin û binivîsin, heta ku qanûnê binpê nekin. Mafê te heye ku dengê xwe veşartî bihêlî. Kes nikare bibîne ku tu dengê xwe didî kê û tu tu carî ne mecbûr î ku ji kesî re bibêjî.

Sê hilbijartin di heman rojê de

Tu di heman demê de dengê xwe di sê hilbijartinên cuda de didî. Her yek ji wan bandorê li asteke diyarkirî ya civakê dike.

Sê hilbijartin di heman rojê de - Riksdag, herêm û şaredarî, her yek bi pûlê xwe.

Riksdag (Parlamentoya Neteweyî)

Riksdag parlamena Swêdê ye û ji 349 endaman pêk tê. Partiyên ku herî zêde dengan werdigirin hikûmetê ava dikin û ji bo tevahiya welêt qanûnan derdixin. Riksdag li ser budceya neteweyî, bacan, parastin û siyaseta derve biryaran dide.

Konseya Herêmî (Meclîsa Herêmî)

21 herêmên Swêdê berpirsiyarê tenduristî û veguhestina giştî ne. Di hilbijartina herêmî de hûn endamên meclîsa herêmî (regionfullmäktige) hildibijêrin. Dengê we, bo nimûne, bandorê li ser wê yekê dike ku nexweşxane, navendên tenduristiyê û xizmetên otobusê çawa tên birêxistinkirin.

Encûmena Şaredariyê (Kommunfullmäktige)

290 şaredariyên Swêdê xizmetên herî nêzîkî jiyana we ya rojane bi rê ve dibin: dibistan, baxçeyên zarokan, lênêrîna kalûpîran, pirtûkxane, av û kanalîzasyon, û plansaziya herêmî. Di hilbijartina şaredariyê de hûn endamên meclîsa şaredariyê (kommunfullmäktige) hildibijêrin. Dengê we rasterast civaka ku hûn tê de dijîn şekil dide.

Çima her sê hilbijartin girîng in

Şaredarî û herêm gelek tiştên ku bandorê li jiyana rojane dikin biryar didin, wekî tenduristî, dibistan, veguhestina giştî û lênêrîna kal û pîran. Riksdag bi rêya qanûn û budceyan çarçoveyê diyar dike. Bi dengdana di her sê hilbijartinan de, hûn piştrast dikin ku nêrînên we di her astê de tên temsîlkirin. Ne hewce ye ku hûn di her sê hilbijartinan de dengê xwe bidin heman partiyê.